Παγκόσμια ημέρα υγείας: ασφαλής τροφή από το χωράφι στο πιάτο

Η ασφαλής τροφή είναι καθαρή. Δεν είναι μολυσμένη με μικρόβια, ιούς και χημικά. Είναι ασφαλής, διότι οι άνθρωποι που τη φέρνουν στο τραπέζι μας δείχνουν την απαιτούμενη φροντίδα σε όλα τα στάδια ώστε να παραμείνει ασφαλής. Από το χωράφι, το δέντρο, τη θάλασσα ή το εργοστάσιο μέχρι το πιάτο μας. Η ασφαλής τροφή είναι σημαντική γιατί εξασφαλίζει υγεία, παραγωγικότητα, και ισχυρή οικονομία. Όμως δεν είναι όλες οι τροφές ασφαλείς. Κάθε χρόνο, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αρρωσταίνουν λόγω κατανάλωσης μολυσμένων τροφών. Επικίνδυνες τροφές μπορεί να πυροδοτήσουν επιδημίες, ακόμη και το θάνατο. Όλοι κινδυνεύουμε, αλλά περισσότερο τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι άρρωστοι.

Για να παραμείνουμε όλοι υγιείς, πρέπει να κάνουμε περισσότερα ώστε να είμαστε σίγουροι ότι η τροφή μας, από όπου κι αν προέρχεται, παράγεται, συλλέγεται, αποθηκεύεται και διανέμεται, μαγειρεύεται και σερβίρεται με ασφάλεια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γνωρίζουμε το φαγητό μας και να το διαχειριζόμαστε σωστά, ώστε να προσφέρουμε ασφαλείς τροφές στις κοινωνίες, διαχειριζόμενοι αποτελεσματικά τους κινδύνους σε κάθε στάδιο από το χωράφι μέχρι το πιάτο.

Καθώς νέα δεδομένα γύρω από τις ασθένειες που οφείλονται στη διατροφή φέρνουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο από την κατανάλωση μη ασφαλών τροφών, η ανάγκη για συντονισμένη, διακρατική δράση σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα της τροφής, είναι επιτακτική σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), που αφιερώνει την ετήσια ημέρα υγείας (7 Απριλίου) στο θέμα της ασφάλειας των τροφίμων.

Με το σύνθημα “Από το χωράφι στο πιάτο, φροντίζουμε για την ασφάλεια της τροφής”, ο Π.Ο.Υ. υπογραμμίζει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που συνδέονται με την τροφή.

“Η παραγωγή των τροφίμων έχει βιομηχανοποιηθεί, ενώ το εμπόριο και η διανομή της έχουν παγκοσμιοποιηθεί”, επισημαίνει η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΥ, Dr. Margaret Chan. “Αυτές οι αλλαγές συνεπάγονται νέες ευκαιρίες για επιμόλυνση της τροφές με επικίνδυνα βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή χημικά”.

Η Dr Chan προσθέτει πως ένα πρόβλημα τέτοιας φύσης σε τοπικό επίπεδο μπορεί γρήγορα να σημάνει διεθνή συναγερμό. Η έρευνα για μια ασθένεια τροφικής προέλευσης είναι πολύ πιο σύνθετη όταν ένα μεμονωμένο πιάτο ή πακέτο φαγητού περιέχει συστατικά από πολλές χώρες”.

Οι επικίνδυνες τροφές μπορεί να είναι μολυσμένες με βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή χημικές ουσίες και να προκαλέσουν πάνω από 200 ασθένειες, από διάρροια μέχρι καρκίνους. Παραδείγματα επικίνδυνων τροφών περιλαμβάνουν ελλιπώς μαγειρεμένες τροφές ζωικής προέλευσης, φρούτα και λαχανικά μολισμένα με κόπρανα και οστρακοειδή με βιοτοξίνες από μολυσμένα ύδατα.

Σήμερα ο ΠΟΥ εκδίδει τα πρώτα πορίσματα από μια ευρύτατη και διαρκή ανάλυση του παγκόσμιου φορτίου διατροφικών ασθενειών. Τα πλήρη αποτελέσματα αυτής της έρευνας, θα ανακοινωθούν τον Οκτώβριο.

Μερικά αξιοσημείωτα αποτελέσματα σχετίζονται με κοιλιακές μολύνσεις από ιούς, βακτήρια και πρωτόζωα που μπαίνουν στον οργανισμό μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφών. Τα πρώτα στοιχεία από το 2010 δείχνουν ότι:

παγκοσμίως καταγράφονται περίπου 582 εκατομμύρια περιπτώσεις 22 διαφορετικών ασθενειών του γαστρεντερικού με 351.000 θανάτους. Οι παράγοντες που ευθύνονται για τους περισσότερους θανάτους ήταν η Σαλμονέλα (52.000 θάνατοι) και ο νοροϊός (35.000).

Η Αφρική κατέγραψε το μεγαλύτερο ποσοστό ασθενειών τροφικής αιτίασης, με δεύτερη την Νοτιοανατολική Ασία.

Πάνω από 40% των ανθρώπων που ασθένησαν από γαστρεντερικές λοιμώξεις που προκλήθηκαν από μολυσμένες τροφές ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών.

Οι επικίνδυνες τροφές επίσης συνεπάγονται σημαντικούς οικονομικού κινδύνους, ειδικά σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. η επιδημία E.coli που ξέσπασε στη Γερμανία το 2011 προκάλεσε σύμφωνα με επίσημες αναφορές ζημιές 1,3 δισ. δολάρια σε αγρότες, βιομηχανίες και 236 εκατομμύρια δολάρια σε αποζημιώσεις προς 22 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι προσπάθειες για να αποφευχθούν τέτοιες έκτακτες καταστάσεις μπορούν όμως να ενισχυθούν με την ανάπτυξη ισχυρών συστημάτων ασφάλειας τροφίμων που συλλογική κυβερνητική και δημόσια δράση στην προστασία από χημικές και μικροβιακές επιμολύνσεις  των τροφίμων. Μπορούν να ληφθούν μέτρα σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, όπως η χρήση διεθνών πλατφορμών για την γρήγορη και αποτελεσματική επικοινωνία κατά τη διάρκεια τέτοιων έκτακτων περιστατικών στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων.

Στην πλευρά του καταναλωτή της τροφής, το κοινό έχει σημαντικό ρόλο στην προώθηση της ασφάλειας των τροφίμων, εφαρμόζοντας κανόνες υγιεινής και μαθαίνοντας πώς να φροντίσει ώστε όταν μαγειρεύει συγκεκριμένες τροφές που μπορεί να είναι επικίνδυνες (όπως το ωμό κοτόπουλο), να διαβάζει τις ετικέτες όταν αγοράζει και μαγειρεύει το φαγητό. Τα πέντε κλειδιά του ΠΟΥ για πιο ασφαλή τρόφημα εξηγούν τις βασικές αρχές που κάθε άτομο πρέπει να γνωρίζει για να αποφύγει να νοσήσει από ασθένειες που οφείλονται στην τροφή.

“Συχνά χρειάζεται μια κρίση για να κινητοποιηθεί η συλλογική συνείδηση γύρω από την ασφάλεια των τροφίμων και να ληφθούν οποιαδήποτε υπεύθυνα μέτρα”, λέει ο Dr Kazuaki Miyagishima, Διευθυντής του Τμήματος Ασφάλειας των Τροφίμων του ΠΟΥ. “Ο αντίκτυπος στην δημόσια υγεία και την οικονομία είναι τεράστιος. Μια βιώσιμη αντίδραση, επομένως, είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η εφαρμογή προτύπων, ελέγχων και δικτύων που θα προστατεύουν από κινδύνους που απειλούν την ασφάλεια των τροφίμων”.

Ο ΠΟΥ εργάζεται για να εξασφαλίσει πρόσβαση σε επαρκείς, ασφαλείς και θρεπτικές τροφές για όλους. Ο Οργανισμός υποστηρίζει τα κράτη στην προσπάθειά τους να εμποδίσουν, εντοπίσουν και αντιδράσουν σε επιδημίες ασθενειών που οφείλονται σε τροφές σε συμφωνία με τον Κώδικα Τροφίμων, μια συλλογή διεθνών προτύπων διατροφής, οδηγιών και κωδίκων πρακτικών που καλύπτουν όλες τις βασικές τροφές.

Η ασφάλεια των τροφίμων είναι ένα δίκοπο μαχαίρι και η ευθύνη για αυτή είναι κοινή απαιτώντας συμμετοχή τομέων υγείας που δεν είναι κρατικοί (π.χ. γεωργία, εμπόριο, περιβάλλον, τουρισμός) και υποστήριξη από μεγάλα διεθνή και τοπικά πρακτορεία και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της διατροφής, της επείγουσας περίθαλψης και της εκπαίδευσης.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, ενημερωνόμαστε για τη σημασία των υγιεινών και ασφαλών τροφών και φροντίζουμε για την υγεία τη δική μας και των αγαπημένων μας.

 

 

Αυτή η ταινία κινούμενων σχεδίων δημιουργήθηκε για να εξηγήσει με απλό τρόπο τα πέντε στάδια για ασφαλή τρόφιμα που πρέπει να γνωρίζει το κοινό από 9 έως 99 ετών, που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για να ενθαρρύνει την εφαρμογή τους σε κάθε σπίτι. Τα πέντε στάδια για πιο ασφαλή τρόφιμα είναι το παγκόσμιο μήνυμα υγείας που στέλνει ο Π.Ο.Υ. ώστε ο καθένας, σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου κι αν ζει, να γνωρίζει πώς να εμποδίσει τις ασθένειες που οφείλονται στις τροφές και να βελτιωθεί έτσι η υγεία παντού. Ο Π.Ο.Υ. επέλεξε την ασφάλεια τροφίμων ως θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας.